فرصت ها و تهدیدهای دپوی شیر خشک در کشور:
مقدمه:
بر اساس اخبار منتشر شده از طرف آقای سلیمی، رئیس انجمن تولید کنندگان شیر خشک صنعتی در کشور ، در مقطع کنونی اسفند ماه 1404، حدود 30 هزار تن شیر خشک در انبارهای شرکتهای تولید کننده دپو شده است (منبع خبر در اینجا). بر اساس این خبر ،نکات زیر از جهت راهبردی قابل توجه است:
✔ آمار این خبر:
1-میزان تولید شیر خشک صنعتی در کشور در هر ماه بطور متوسط 20 هزار تن می باشد.
2-مصرف شیر خشک صنعتی در صنایع غذایی مختلف کشور ، حدود 8 هزار تن در ماه است.
3-میزان صادرات شیر خشک در کشور در 10 ماهه اول 1404 ، به میزان 146 هزار تن بوده است. در کل سال 1403 ، مقدار صادرات آن 170 هزار تن بوده که عدد قابل توجهی می باشد.
4- نرخ شیر خشک صنعتی صادراتی در زمان انتشار خبر، 3.57 دلار ( با نرخ دلار 163 هزار تومان ، معادل 580 هزار تومان) بوده است که در صورت تصویب قیمت پیشنهادی ارگانهای نظارتی ، یعنی نرخ پایه 2.8 الی 2.9 دلار ، قیمت پایه شیر خشک صادراتی معادل 450 الی 470 هزار تومان برای هر کیلوگرم خواهد بود.
✔ آمارو اطلاعات شیر خام در کشور:
1- قیمت شیر خام در کشوردر سالهای اخیر، بدلیل وابستگی نهاده های دامی به تخصیص ارز ترجیهی و نرخ ارز، همیشه با نوسانات زیادی روبرو بوده است. این موضوع در سال 1404، بسیار مشهودتر بوده است. بطوریکه قیمت شیر خام بعد از تغییر در خرداد ماه از 18 هزار 500 تومان به 23 هزار و پانصدتومان ، بدلیل افزایش نرخ ارز و شیوع تب برفکی مجدداً در آبان ماه به 29 هزار و 500 تومان و باردیگر با حذف ارزهای ترجیهی در کشور ، از اوایل بهمن ماه رسماً به قیمت 47 هزار و پانصدتومان رسیده است. هر چند نرخ های معامله شده ی شیر خام در بازار ، معمولا حدود 15 درصد بالاتر از نرخ مصوب می باشد.
2-میزان تولید ماهانه شیر خام در کشور حدود 900 هزار تن ( روزانه 30 هزار تن) است ( منبع خبر در اینجا و اینجا ).
تحلیل ها:
نکته ی اول :بر اساس آمار های فوق، حدود 24 درصد از شیر خام تولیدی کشور ( 210 هزار تن در ماه) به سمت تولید شیر خشک صنعتی هدایت می شود. که از این میزان حدود 9 درصد ( 84 هزار تن در ماه) به تولید شیر خشک صنعتی مصرف صنایع غذایی داخل کشور تخصیص می یابد. به عبارتی 15 درصد از شیر خام مصرفی در تولید شیر خشک صنعتی مازاد بر نیاز داخلی کشور است.
نکته ی دوم: شیر خام بازار کشور با قیمتهایی حدود 15 درصد بالاتر از قیمت مصوبه شورای قیمت گذاری وزارت جهاد کشاورزی خرید و فروش می شود. به نظر می رسد روند حاکم برمعاملات شیر خام در بازار در نرخ پایه ، از سیاست قیمت گذاری دولتی تبعیت می کند ولی بخش انحراف 15 درصدی قیمت آن ، ناشی از قاعده ی عرضه و تقاضای شیر خام در کشور است.
نکته سوم: بر اساس اطلاعات میدانی، تولید کنندگان شیر خام، دلیل انجام معاملات شیر خام با 15 درصد قیمت بالاتر از نرخ مصوب را ناشی از عدم تخصیص ارز یا تأمین به موقع نهاده های دامی می دانند. با توجه به حذف ارزهای ترجیهی بر نهاده ای دامی و موضوعات مرتبطی مانند نوسان نرخ ارز آزاد در کشور، ممکن است قیمت های جاری تا حدودی متأثر از آن باشد. اما در مجموع ، علت اصلی در این خصوص ناشی از روند عرضه و تقاضای شیر خام در کشور است.
نکته چهارم: علی رغم اینکه اجرای مصوبه ی قیمت جدید شیر خام با نرخ 47 هزار و پانصد تومان از اول بهمن 1404 بوده است، اما آماری که در خصوص دپوی 30 هزار تنی شیر خشک در انبار شرکتهای تولید اعلام شده است، نشان می دهد که شرکتهای تولید از ابتدای دی ماه و شاید کمی قبل تر از آن اقدام به تولید و دپوی شیر خشک صنعتی نموده اند.
نتیجه گیری :
آنچه که از آمار و اطلاعات فوق برآور می شود این است که دلیل اصلی و قویتر در موضوع قیمت شیر خام در بازار کشور، ناشی از کمبود تولید شیر خام است. بررسی آمار تولید و مصرف شیر خام در کشور نشان می دهد ، دلیلی اصلی کمبود شیر خام در کشور ، هدایت 15 درصدی شیر خام مازاد بر نیاز کشور به سمت تولید شیر خشک صنعتی است که آن هم مازاد بر نیاز داخلی کشور بوده و صرف صادرات می شود. سوالاتی که در این ارتباط مطرح می شود این است که:
✔ آیا برقراری توازن و تعادل تولید، مصرف و قیمت شیر خام، با لحاظ کردن ضرورت افزایش صادرات غیر نفتی انجام می شود؟
✔ آیا ساز و کارهای نظارتی و کنترلی موجود، این اطمینان را می دهد که این فرآیند به نفع صنعت لبنیات یا اقتصاد کلان کشور باشد؟
✔ آیا در شرایطی که عموم مردم کشور، با وضعیت نامناسب اقتصادی دست و پنجه نرم می کنند، این فرآیند حقوق مصرف کننده را مد نظر و مورد توجه قرار میدهد؟
لطفاً دیدگاه خود را در خصوص این سوالات برای ما در انتهای مقاله در بخش نظرات ،یادداشت و ارسال نموده و با ما به اشتراک بگذازید.
چنانچه مقاله ، نوشته و خبری در خصوص موضوعات مرتبط با صنایع لبنی در اختیار دارید برای ما ارسال نمایید تا با نام خودتان در وبلاگ ما منتشر شود. شماره تماس ما : 09104301649 📞
